بود ] » . پس دانسته شد كه اين مدّت با آنچه ما اكنون زمان را با آن اندازه مىگيريم قابل اندازه گرفتن نيست ، و راهى به يافتن اندازهء آن از آغاز آفرينش نداريم . و با آنكه در تورات آمده است كه انسان در روز جمعه آفريده شد كه مخصوص آفريدن آدميزادگان بود ، خدا در قرآن از گفتهء فرشتگان چنين آورده است : « أَ تَجْعَلُ فِيها مَنْ يُفْسِدُ فِيها وَ يَسْفِكُ الدِّماءَ وَ نَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَ نُقَدِّسُ لَكَ ؟ « 1 » - [ آيا در آن كسى را مىآفرينى كه در آن تباهى كند و خونها بريزد ، و حال آنكه ما سپاس و ستايش تو مىگوييم و ترا تقديس مىكنيم ؟ ! » و از احوال زمين چيزى جز آثارى كه ديده مىشود و براى پيدا شدن نيازمند به گذشت زمانهاى دراز و از دو سو محدود است نمىدانيم ، همچون كوههاى افراختهء فراهم آمدهء از پاره سنگهاى صاف رنگارنگ كه گل و ريگ سنگ شده آنها را به يكديگر پيوسته است . و هركس كه از راه خود در اين‌باره بينديشد و از درى كه بايد به آن درآيد ، خواهد دانست كه پاره‌سنگ و ريگ همان سنگ كوهها است كه با شكافتن و به يكديگر برخوردن شكسته است ، و سپس گذشتن آب و وزيدن بادها و پيوسته سوده و ماليده شدن آنها به يكديگر سبب شده است كه گوشه‌ها و كنارهاى آنها از ميان برود و ريگها گرد شود ، و خرده‌هاى همين سنگهاى شكسته است كه به صورت ماسه و سپس خاك از آنها بازشناخته مىشود . و چون پاره‌سنگها و ريگها در گذرگاههاى سيل انباشته و فشرده شود ، و ماسه و خاك شكافهاى ميان آنها را پر كند ، در ميان آنها مدفون مىشود و سيلها بر فراز آنها مىگذرد ، و پس از آنكه در بالا و بر روى زمين بود در ژرفناى زمين جايگزين مىشود ، و به سبب سرما به صورت سنگ درمىآيد ، چه سرد شدن بيشتر كوهها در ژرفناها به سبب سرما است . و به‌همين جهت است كه سنگها با چيره‌شدن گرما بر آنها مىگدازند ، چه هرچيز كه به سرما بسته شود به گرما گشوده مىشود ، و هرچيز كه به گرما بسته شود

--> ( 1 ) - سورهء بقره ، آيهء 30 .